Verpleegkundig leiderschap: 5x lessen

Google het woord ‘detective’ en je krijgt een afbeelding van een figuur met een vergroot glas in de hand. Soms voel ik me net zo. In alles wat ik doe, lees, ontdek en meemaak ga ik op zoek naar de (meer)waarde ervan. Ik kijk als het ware door een bepaalde bril en filter overal de kennis uit die mij interesseert. Ik blijf mezelf ontwikkelen en vind niets leuker dan dat. Zeker omdat het voelt alsof kansen zich zo als een domino aandoen.

Steeds vaker word ik gevraagd als spreker voor een lezing. En gek genoeg voel ik me hier ook steeds vertrouwder bij. Van een kleine groep tot een paar honderd man in front of me, ik vind het enorm leuk om kennis te delen, te inspireren en in gesprek te gaan over onderwerpen waar ik dagelijks mee bezig ben.

Enkele weken geleden mocht ik een lezing geving op het lustrum van de Bachelor Verpleegkunde van de Hogeschool Utrecht. Samen met een oud-studiegenootje van de master Verplegingswetenschappen gaf ik een lezing over verpleegkundig leiderschap, waarbij wij ieder onze voorbeelden gaven over vakinhoudelijk leiderschap, persoonlijk & professioneel leiderschap, leiderschap binnen je eigen organisatie en leiderschap richting beleid & politiek. Een onderwerp wat me niet alleen interesseert, maar waar ikzélf ook leiderschap in probeer te tonen.

Toen ik laatst de titel van de column van Ben Tiggelaar las, was ik dan ook direct geïnteresseerd. Hij beschreef 10 belangrijke lessen tav leiderschap welke hij had geleerd uit het interview wat hij onlangs hield met Barack Obama. Ik speurde naar wijze lessen en vond er meerdere. Zijn tips tav leiderschap vormde ik om naar verpleegkundig leiderschap.

Leiderschap begint met luisteren.

Obama las regelmatig brieven van burgers. Door het lezen van deze brieven maakte hij zijn beleid heel concreet en het herinnerde hem eraan dat de keuzes die werden gemaakt invloed hadden op miljoenen levens. Ik citeer uit de column van Ben Tiggelaar: “Iedere organisatie heeft een ‘feedback loop’ nodig die de bubble doorbreekt waar je in zit. Je moet zorgen dat je de stemmen van buiten blijft horen.” Als ik kijk naar de rol van verpleegkundigen is dit niet anders. Wij luisteren naar patiënten en geven hun wens vorm in zorg. Maar dat is niet het enige. Het is ook aan verpleegkundigen om patiënten een stem te geven. Naast het luisteren is opkomen voor hen die het zo hard nodig hebben van groot belang. Denk aan de (invloed van de) tekorten. Het begint met luisteren naar, zicht krijgen op, je verdiepen in, om dit vervolgens te vertalen naar concreet beleid op je afdeling, binnen een organisatie of richting de politiek.

De waan van de dag de baas.

Verpleegkundigen zorgen, maar zorgen er nog niet altijd voor dat we zorgen voorkomen. We gaan op in de waan van de dag. We willen de beste kwaliteit van zorg leveren, denken eerst aan de ander en dan pas aan onszelf en weten als geen ander hoe belangrijk ons dagelijks werk is. Een eigenschap die ik enorm belangrijk is, maar wat volgens mij soms ook een valkuil is. Ja, het dagelijkse werk gaat voor. Maar terugkijken, evalueren, om vervolgens vooruit te kijken, en plannen te bedenken om problemen op te lossen, is net zo belangrijk. Ik houd mij veel bezig met preventie. Zorg en ziekte voorkomen door de focus op gezondheid en gedrag. Dat is soms lastig als je kijkt naar de dagelijkse praktijk. Maar juist daarin ligt de ambitie, de noodzaak en soms juíst het antwoord op lastige vragen.

Goed communiceren begint met eerlijkheid.

Ben Tiggelaar schrijft op basis van Obama zijn advies: “Effectieve communicatie begint met één ding: dat je gelooft wat je zegt.” Logisch lijkt me, maar het feit dat dit als les genoemd staat geeft aan dat het belangrijk is om je hier bewust van te zijn. Als spreker combineer ik wetenschappelijke kennis met persoonlijke ervaringen uit de praktijk. Beide zijn, als je het hebt over eerlijkheid, van essentieel belang en kunnen naar mijn idee niet zonder elkaar. In de verpleegkunde spreken we dan ook vaak over Evidence Based Pratice. Als ik kijk naar de feedback die ik krijg op de lezingen die ik als spreker mag geven, hoor ik vaak dat ‘mijn verhaal’ mensen aanspreekt. De voorbeelden die ik geef, de relaties die ik leg en mijn enthousiasme die ik heb voor mijn werk, komen binnen en zetten mensen aan tot nadenken. En als ik iets bijzonder vind, is dat het wel. Met je eigen interesse en enthousiasme voor je vak, anderen mag inspireren en waar mogelijk kan activeren om samen een beweging op gang te brengen.

De kracht van verhalen.

Storytelling is een manier om mensen mee te nemen in de praktijk. Je vertelt een verhaal, deelt je ervaring en laat zien hoe de realiteit eruit ziet. Obama geeft aan dat verhalen vooral belangrijk zijn als het gaat om veranderingen in de maatschappij. Ik citeer: “Veranderingen zijn soms beangstigend en daarom hebben we goede verhalen nodig.” Hij geeft de tip om de geschiedenis er bij te betrekken, omdat we daarvan kunnen leren. “Dit is waar we vandaan komen en dit is waar we naartoe gaan”, aldus Obama. Ik sluit me hier bij aan, maar voeg eraan toe dat we de dagelijkse praktijk niet moeten vergeten. Op basis van lessen uit de geschiedenis vormen we de toekomst, maar laten we vooral ook kijken naar de situatie hoe deze nu is. Wat gaat goed? Waar zijn we trots op? En waarin ligt onze kracht? Als ik de krant open sla, staat er bijna dagelijks een artikel over de tekorten in de zorg. Belangrijk en van essentieel belang, maar laten we óók positieve verhalen vertellen over het verpleegkundig vak.

Vraag je af: wat telt in mijn leven? En investeer je tijd op basis van je antwoord.

Een advies van Obama luidt: “Investeer minstens evenveel tijd in dit belangrijkste project, als in het project waar je voor wordt betaald.” Iedereen heeft 24u, 7 dagen per week, 365 dagen per jaar. Bedenk je goed waar jij je tijd aan besteed. Verpleegkundig leiderschap tonen heeft als doel de kwaliteit van zorg verbeteren. Ervoor zorgen dat de zorg verbeterd. Dit kan op verschillende manieren, en een ervan is je bewust te zijn van je eigen ontwikkeling. De dingen die jij belangrijk vindt, waar jij je als verpleegkundige op wilt focussen, kosten tijd en energie. Deze blijken in de realiteit heel kostbaar, want we willen (en moeten) tegenwoordig heel veel. Door je bewust te zijn van je doelen, je ambities en de wijze waarop je deze wilt bereiken, kun je bewuste keuzes maken hoe je je tijd en energie gaat verdelen. Het is dan vervolgens aan jou om daar leiderschap in te tonen.

Verpleegkundig leiderschap

Er wordt nog vaak gedacht dat verpleegkundigen zich alleen maar bezig houden met zorg & ziekte. Ik hoop dit idee te doorbreken en wil laten zien dat het vak veel meer in zich heeft. Als verpleegkundige, verplegingswetenschapper en docent Verpleegkunde aan de Hogeschool Utrecht houd ik mij continu bezig met het profileren, positioneren & professionaliseren van het verpleegkundig vak. Ik vertel hoe ik verpleegkundig leiderschap toon en wat de invloed hiervan is. Ik ben als spreker in de sprekerspool opgenomen van de website verpleegkundig leiderschap en hield afgelopen maand als eerste gast-twitteraar het account bij van @vpkleiderschap. Wil je meer weten over verpleegkundig leiderschap, benieuwd naar mijn mogelijkheden als spreker, bekijk dan mijn contact pagina en stuur me een berichtje.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *