“We hebben verpleegkundigen in talkshows nodig. Zo krijgen we dat voor elkaar.”

Laatst kwam er een oproep van Eva Jinek online. Deze luidde als volgt: “We hebben meer vrouwen in talkshows nodig. Ik ga je niet smeken om bij mij aan tafel te komen zitten. Ik ga je wél mijn advies geven over hoe we ervoor kunnen zorgen dat vrouwen net zo vanzelfsprekend aan talkshowtafels aanschuiven als mannen. Want dat wordt tijd.” Ik ben het hier volledig mee eens, maar wil daar nog een oproep in doen. In mijn ogen hebben we niet alleen meer vrouwen nodig die zich laten horen, maar moeten ook verpleegkundigen deze rol in durven nemen. Nu zien we nog vaak dat alleen medici uit worden genodigd. Verpleegkundigen hebben, net als artsen, hun eigen expertisegebied. Vandaar mijn advies hoe we ervoor kunnen zorgen dat verpleegkundigen net zo vanzelfsprekend aan talkshowtafels aanschuiven als medici.

Mijn eigen voorbeeld

Naast mijn werk bij de GGD ben ik actief binnen de beroepsvereniging V&VN en de afdeling Maatschappij & Gezondheid. Ontwikkelingen binnen de publieke gezondheidszorg krijgen onze aandacht en daarbij ligt mijn interesse vooral bij de jeugdgezondheidszorg. Enkele maanden geleden kwam er een artikel in de krant over de ontwikkeling dat gezond gedrag steeds vaker ongezonde vormen aan ging nemen. Een nieuwe term ‘orthorexia’ werd genoemd en dat was reden voor Jinek om hier ‘s avonds in haar programma aandacht aan te besteden. Ik werd gebeld door de voorzitter van de vakgroep omdat ik had meegewerkt aan een interview voor het AD over dit onderwerp. Zij had de redactie van Jinek aan de lijn met de vraag of we iets voor haar konden betekenen. Even zag het er naar uit dat ik aan tafel uitgenodigd zou worden om te vertellen over mijn ervaringen als jeugdverpleegkundige ten aanzien van dit onderwerp, maar de redactie was op zoek naar extreme(re) voorbeelden. Deze had ik niet en dus kon ik niets meer doen dan meedenken door informatie en advies te geven waar ze deze (mogelijk) wel zou kunnen krijgen.

Dus nee, ik heb nog niet de ervaring echt spot on te zitten, maar als ik kijk naar het artikel dan herken ik wel alle gedachten die door je heen schieten. Aan de ene kant ben je gevleid, aan de andere kant voel je een nervositeit. Dat gevoel is voor vele verpleegkundigen al een reden om te vluchten. Waar Eva het heeft over vluchten na aanleiding voor negatieve reacties (na een uitzending) wil ik het hebben over vluchten bij (de angst voor) het krijgen van een uitnodiging voor een uitzending. Zoals ik al zei, ik herken het gevoel van angst, onzekerheid en spanning, maar mijn doel is om dit gevoel te overbruggen en ervoor te zorgen dat verpleegkundigen meer worden uitgenodigd.

Verpleegkundigen horen óók thuis op de buis

Waar Eva zich focust op vrouwen, leg ik de nadruk op verpleegkundigen. Ik wil er voor zorgen dat de opinies van verpleegkundigen en verpleegkundig leiderschap net zo prominent aanwezig zijn in onze samenleving als die van medici. Het gaat volgens mij niet om hiërarchie, maar om een bepaalde expertise. Artsen hebben een andere achtergrond als verpleegkundigen, maar dat wil niet zeggen dat zij meer kennis en ervaring hebben. Dat ligt helemaal aan het onderwerp. Als verplegingswetenschapper ben ik mij bewust van het belang van wetenschap in het leveren van de beste kwaliteit van zorg. Volgens mij verschilt dit niet van de insteek van artsen. Waar ik wel een verschil zie, is ons expertisegebied. Artsen hebben een visie over de te leveren zorg, verpleegkundigen hebben een visie in het leveren van die zorg. Deze gaan hand in hand en daarom is het noodzaak dat niet alleen artsen aan tafel worden uitgenodigd, maar óók verpleegkundigen.

Dit is wat ik geloof

“Ik geloof niet in wachten tot iemand anders iets voor je oplost. Ik geloof niet in oplossingen buiten jezelf om. Ja, die moeten er komen, op allerlei maatschappelijke vlakken, maar in de tussentijd moet je zelf handelen. Alleen daar heb je echt invloed en alleen daar kun je echt het verschil maken.” Eva raakt ook hier een kern. Enkele maanden geleden schreef ik hier ook al een blog over en had het toen ook over de eigen verantwoordelijkheid van verpleegkundigen. Als ik kijk naar de kerncompetenties van het vak dan vind ik zorg verlenen niet nummer 1. Ik zorg voor anderen, maar ik zorg er ook graag voor dat anderen de beste zorg krijgen die ze verdienen. Vaak focussen we ons op die eerste, terwijl het tweede misschien nog wel belangrijker is. Om iets te veranderen moeten we verantwoordelijkheid nemen. Net zoals je een patiënt verantwoordelijk maakt voor zijn eigen (zelf)zorg, zo moeten verpleegkundigen de verantwoordelijkheid voelen om ook goed voor zichzelf te zorgen. Aan de hand van onderstaande tips hoop ik hier een verandering in aan te brengen.

Zet je eroverheen

Het imago van verpleegkundigen is nog steeds niet al te best. We zijn regelmatig in het nieuws ivm tekorten, een ongekende werkdruk en een salaris wat om te huilen is. Daarnaast is het beeld van ‘billen wassen’ en ‘het hulpje van’ ook nog niet veranderd. Zo merk ik dat mensen vaak geïnteresseerder zijn als ik zeg dat ik verplegingswetenschappen heb gestudeerd dan dat ik verpleegkundige ben. Get over it. Mijn master verplegingswetenschappen is mooi, maar niet mooier dan mijn bachelor of Nursing. Check bijv bovenstaande foto. Ik werd uitgenodigd om te spreken op het Nederlands Congres Volksgezondheid wat ging over ‘de professional maakt het verschil’. Het maakt qua professie niet wie je bent of wat je doet, als je maar bereid bent om een verschil te maken.

Als je iets wilt, ga er dan voor

Zelf initiatief nemen is echt een must om iets te bereiken. Het komt namelijk niet vanzelf naar je toe waaien. Als je ergens iets van vindt, als je veel over iets weet en als je iets wilt bereiken, laat je dan horen. Gebruik je netwerk en vergroot je zichtbaarheid. Iets waar ik momenteel veel mee bezig ben en me, naast mijn baan, ontzettend veel energie geeft.

Wees dé specialist

Als verpleegkundige ben jij de specialist ten aanzien van het onderwerp. Jij hebt die specifieke kennis en ervaring waarom gevraagd wordt. Als je wordt uitgenodigd dan gaat het daar om dus zorg er dan ook voor dat je daar over jouw ideëen deelt. Opleiding doet er niet toe, ieder heeft zo zijn eigen expertise.

‘Nee’ is een krachtig instrument: leer ‘nee’ zeggen

Ik citeer: “Heb je eindelijk de moed verzameld om ‘ja’ te zeggen, word je gebeld en gevraagd om aan te schuiven over een onderwerp waar je nauwelijks iets vanaf weet. Zeg dan gewoon: ‘nee’. Ik pleit er niet voor dat je koste wat het kost aan tafel zit! Als je wel aan tafel zit, dan heb je het over een onderwerp waar je de ins & outs van kent.” In bovenstaand voorbeeld werd ik uiteindelijk niet uitgenodigd omdat ze op zoek waren naar extreme(re) voorbeelden. Ik voldeed niet aan de vraag en dat was OK. Maar dat neemt niet weg dat ik het jammer vond dat ik mijn verhaal niet kon doen. In mijn ogen was het juist wenselijk om wel een jeugdverpleegkundige aan tafel uit te nodigen om het te hebben over de mogelijkheden om het probleem te voorkomen. Maar dat was niet de vraag van de redactie en die beslist. Belangrijk is dan ook dat je open en eerlijk bent over wat je te bieden hebt. De redactie heeft een vraag, jij het antwoord. Er zijn heel veel verschillende verpleegkundigen, elk met hun eigen expertisegebied. Zeg ja op het moment dat het om jouw vak gaat, maar zeg nee als je weet dat jouw collega hier veel meer kennis over heeft.

Een mening is geen verontschuldiging

Eigenlijk niets aan toe te voegen. We hebben allemaal een mening en verontschuldig je daar niet voor. Het kan zó waardevol zijn om je mening wél te delen. Maar wel met gepaste zelfverzekerdheid please, want arrogant nee bedankt.

Durf naar anderen te luisteren

Een discussie is OK, maar er moet er ruimte zijn voor elkaars argumenten. Deel jouw mening, luister vervolgens naar de ander en leer van elkaar. Ik heb no way alle kennis in huis. Ik maak ook wel eens fouten, zit er ook wel eens naast en stel mijn mening ook wel eens bij. Door naar elkaar te luisteren en van elkaar te leren kom je veel verder en krijgt het gesprek uiteindelijk veel meer inhoud dan een continu gevecht van argumenten. Wat dat betreft pleit ik er ook niet voor om als verpleegkundige in plaats van de arts aan tafel te komen zitten, maar naast de medisch specialist. Ieder heeft zijn eigen kijk, ideeën en argumenten voor zorg die nodig is.

Wees de persoon waar anderen graag naar luisteren

Eva haar laatste tip is: “Kom maar door met die energie! We houden er allemaal van om naar mensen te kijken die opgewekt en energiek zijn, naar mensen die oprecht betrokken zijn, naar mensen die stralen.” Als je vol passie bent van iets en hierover vertelt dan zien mensen dat. Je laat jouw enthousiasme zien, je straalt positieve energie uit en hoe je het ook wendt of keert, je inspireert. Een ander hoeft niet perse even veel met jouw onderwerp van doen te hebben, maar jouw uitstraling kan wel maken dat een ander interesse gaat tonen.

Het is mijn ambitie om mijn invloed als verpleegkundige te vergroten en ik geef eerlijk toe dat dit gepaard gaat met onzekerheden. Maar mijn overtuiging dat dit moet veranderen maakt dat ik deze gevoelens opzij zet.

Ik heb deze blogpost geschreven aan de hand van dit artikel van Eva Jinek. Ik gebruikte dezelfde titels en adviezen om een statement te maken en om, net als haar een oproep te doen. Het is mijn ambitie om mijn invloed als verpleegkundige te vergroten en ik geef eerlijk toe dat dit gepaard gaat met onzekerheden. Ook ik twijfel wel eens en ervaar spanning als ik word uitgenodigd om te spreken voor een grote groep mensen. Maar mijn overtuiging dat dit moet veranderen maakt dat ik deze gevoelens opzij zet. Ik wil het niet omschrijven als een probleem, maar ben het wel met Eva eens dat het een zorg is die de hele samenleving aangaat. We kunnen niet meteen iets veranderen aan het feit dat we in hiërarchie altijd onder artsen staan. Dat hoeft ook niet. Artsen hebben immers een andere achtergrond qua kennis en ervaring. Maar we kunnen wel samen optrekken. Gemeenschappelijke zorgen ten aanzien van ontwikkelingen binnen de gezondheidszorg bespreekbaar maken en ieder onze eigen expertise delen.

Hoe denk jij hierover? Laat het me weten via een reactie in de comments of stuur een mailtje naar info@anneau1989.com
Je kunt me ook volgen op TwitterInstagram, LinkedInFacebook

Liefs, Annemieke

3 Comments

  • Compliment Annemieke!
    En ja ook heel herkenbaar. Daar waar het kan aanschuiven en jezelf laten zien en inderdaad ken je grenzen en blijf nieuwsgierig!

  • Hallo Annemieke,
    helemaal mee eens, ons vak mag nog veel meer op de kaart, ook op de manier zoals jij aangeeft. Ik had daarom ook graag deelgenomen aan de ambassadeursopleiding (vanuit de V&VN)voor ons vak van jeugdverpleegkundige. Er stond een oproep op ons intranet een half jaar geleden. Mijn manager was van mening dat alle verpleegkundige binnen de GGD hart voor Brabant als ambassadeur moeten kunnen optreden en dus ging mijn deelnam helaas niet door. Collega Katrien Ausems wilde ook graag voor deze eenjaarse opleiding gaan, zij valt onder een andere manager en neemt nu wel deel, haar manager vond het wel een goed idee. Zo zie je maar, verschillende inzichten binnen dezelfde organisatie. Ik vond het heel jammer, had het graag gedaan, nu volg ik de post HBO jeugdverpleegkundige maatschappij en gezondheid , ook heel zinvol maar met een heel nader doel.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *