In Ghana vond ik puur geluk – 3x reminders voor in NL

Van stage naar scriptie. Van studie naar baan. Ik rolde van het een naar het ander en kijk met een goed gevoel terug op de kennis en ervaring die ik opdeed. Maar het meest indrukwekkende is toch wel mijn ervaring als vrijwilliger in Ghana. Na mijn HBO-V en voor mijn master verplegingswetenschappen wilde ik naar het buitenland. Ik wilde reizen in combinatie met vrijwilligerswerk. Ik besloot om vier maanden naar Ghana te gaan en er te gaan werken als verpleegkundige. Ik ontdekte al snel dat het leven er in Ghana net wat anders uit zag dan in Nederland. Zowel in het ziekenhuis waar ik werkte, in het weeshuis waar ik regelmatig meeliep als bij mijn gastgezin waar ik woonde viel mijn mond soms open van verbazing. Soms verbazing van afschuw, maar soms ook van bewondering. In Ghana leerde ik dat het gevoel van geluk in jezelf zit. Door er naar op zoek te gaan, dingen anders te zien of op een andere manier te doen, leerde ik dat het leven met minder als meer kan voelen.

Forte Fotografie II Forte Fotografie I Forte Fotografie IV

Neem de tijd om aandacht te geven

Waar in Nederland nog wel eens de schuld komt te liggen bij tijdgebrek, is daar in Ghana geen sprake van. Naast mijn vrijwilligerswerk in het ziekenhuis werkte ik af en toe ook in een weeshuis. De leiders van de groep kinderen in het weeshuis hadden in mijn ogen voldoende tijd, maar waar ze deze aan besteedde was me vaak een raadsel. Natuurlijk waren er klusjes die geklaard moesten worden, maar het waren de vrijwilligers die alle aandacht voor de kinderen in het weeshuis hadden. We speelden spelletjes, luisterden naar ze, gaven ze een knuffel als ze hier om kwamen vragen en probeerden elk kind het gevoel te geven dat het er mocht zijn. Als vrijwilligers deden we een poging tot opvoeden. Al is opvoeden een groot woord. We probeerden de kinderen te wijzen om op een goede manier met elkaar om te gaan door lief te zijn voor elkaar, door met elkaar plezier te maken, elkaar te respecteren en te leren wat grenzen zijn. Iets wat niet altijd makkelijk was, want sommige kinderen waren zichtbaar (letterlijk en figuurlijk) beschadigd. Ze verbleven immers niet voor niets in een weeshuis. Zonder de achtergrond te weten en zonder de mogelijkheid om überhaupt invloed uit te kunnen oefenen op de ontwikkeling en toekomst van het kind, hoopten we wel een kleine bijdrage te leveren door ze de aandacht te geven die ze op dat moment nodig hadden. Als ik dat vergelijk met Nederland zie ik daar grote verschillen. De opvoeding, de zorg en de mogelijkheden zijn hier in Nederland zoveel beter. Maar of de mate van aandacht er ook altijd is? In mijn ogen kan dat beter. Waar ze in Ghana geen agenda gebruiken, hebben we die in Nederland dagelijks in onze hand. We kunnen niet zonder en worden soms geleefd door onze afspraken. Laten we ook wat tijd inplannen om aandacht voor elkaar te hebben.

Geluk zit hem in de kleine dingen

Heel cliché, maar waar. In Ghana leerde ik dat rijkdom niets met geld te maken heeft. Als ik niet aan het werk was al vrijwilliger kon je me vinden in Kumasi. Na Accra de grootste stad van Ghana. Het was er druk, maar juist dat gaf me het gevoel van vrijheid. Het meest bijzondere vond ik dat ik me er thuis ging voelen. Ik leerde de weg kennen, wist wat ik waar konden vinden en juist de chaos gaf me een soort gevoel van rust. Stress kende ik niet, ik leefde bewust in het moment. Even mijn mail van het thuisfront checken gaf me een gevoel van dankbaarheid. Wat ben ik toch een rijk mens met zoveel lieve familie en vrienden. En überhaupt de gedachte aan thuis deed me op die momenten beseffen wat ik had. Als ik moest wachten in een trotro (soort taxibusje) om te vertrekken richting huis totdat deze vol zat met passagiers, dan gaf ik me daar aan over. Ik had immers tijd zat. Als ik zin had in nuts, Fan Ice, sugarbread of fruit dan kocht ik dat, deelde ik het met anderen en genoten we samen. Of het door mijn blanke huidskleur kwam (Obruni) weet ik niet, maar je bent bijzonder en krijgt veel aandacht. Klinkt vervelend, maar deze aandacht was oprecht. Ze wilden soms wel iets van me, maar dan aardig blijven en aangegeven dat je dat niet kunt geven gaf vervolgens alleen maar ruimte tot een leuk gesprek. Dat ik aan het eind van mijn vrijwilligerswerk werd overladen met Ghanese kleding als cadeau zijn mooie souvenirs, maar al mijn herinneringen zijn me veel meer waard.

En juist dat, die onverwachte bijzondere momenten. Een gesprek, glimlach of dankjewel, dat gaf me dat gevoel van geluk.

Tevreden zijn met wat je (niet) hebt

De plek waar je op de wereld geboren wordt, bepaald deels welke mogelijkheden je hebt en krijgt om jezelf te ontwikkelen. Tijdens mijn reis in Ghana besefte ik me dit en leerde ik om enorm dankbaar te zijn voor alles wat ik heb, hoe klein ook. Het besef dat verschillen zo groot kunnen zijn, maakte dat ik elk verschil, hoe raar, gek, vreemd ook, ging waarderen, een plek gaf en me probeerde aan te passen. Maar ik geef toe dat dat niet altijd makkelijk was. Ik heb momenten gehad dat ik het moeilijk had.  Heimwee had ik niet, maar er waren wel momenten dat ik de dagen telde tot ik weer terug naar Nederland vloog. Die momenten zijn, nu ik erop terug kijk, eigenlijk de meest bijzondere momenten. Om je een voorbeeld te geven. Ik zat een keer alleen op de veranda bij mijn huis waar ik verbleef. Ik had een oldskool telefoon waarmee ik soms een smsje kon versturen, maar verder niet veel. Ik schreef in mijn dagboek, ik zocht in mijn travelguide op waar ik naar toe wilde reizen, maar miste een leesboek of laptop. Ik baalde in het begin dat ik deze niet had om mijn tijd te doden, maar begon het op een gegeven moment te waarderen. Nietsdoen werd opeens een activiteit die me positieve energie opleverde. Ik had namelijk de tijd en aandacht om me op dingen te richten die anders aan me voorbij gingen. Met het aapje van mijn buren spelen, mango’s zoeken die uit de boom vielen, of gewoon even zitten in de zon. Een ultiem gevoel van rust voelen zoals ik dat nog niet eerder had ervaren. In Nederland heb ik soms het idee dat ik geleefd wordt, terwijl ik daar pas echt leerde wat “leven” is.

Drie wijze lessen die nu pas eigenlijk echt tot me doordringen nu ik me meer verdiep in gezondheid en geluk. Toen ik in Ghana was, was ik hier niet (bewust) mee bezig. Gezond leven deed ik al wel. Ik lette altijd al wel op mijn voeding en had mijn hardloopschoenen meegenomen met het idee om er te gaan hardlopen. Maar nee, beide goede voornemens liet ik even voor wat ze waren. Ik gaf me als het ware volledig over aan het Ghanese leventje wat me uiteindelijk heeft geleerd wat puur geluk is. Een gevoel waar ik hier in Nederland voor mijn gevoel net wat meer mijn best voor moet doen. Want een gezonde leefstijl, check. Maar dat gevoel van geluk zoals ik dat in bovenstaande punten beschreef, dat is een goede note to self om naar op zoek te gaan.

Foto’s zijn gemaakt in Ghana door Lisanne van Forte Fotografie.

Lees ook:
Ghana: fysiek, mentaal & emotioneel 
Vrijwilligerswerk in een ziekenhuisje in Ghana 
Travel tips: Vrijwilligerswerk in Ghana

Forte Fotografie III

1 Comment

  • Tof verhaal! Ik herken het heel goed. Ben nu zelf vijf keer in Ghana geweest, en ik blijf me verbazen over de rustige manier waarop de mensen leven (en duizenden andere dingen haha). Het is een bijzonder land.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *